Żyrardów

Historia

W roku 1833 na ziemiach należących aż do Łubieńskich założono osadę Rudę Guzowską. insurekcja miasta łączy się spośród utworzoną w roku 1828 w Marymoncie przy Warszawą fabryką wyrobów lnianych, którą po pewnym czasie przeniesiono na teren osady, obecnego Żyrardowa. Mechaniczną przędzalnię lnu zorganizował na zlecenie rządu Królestwa Polskiego filip de Girard.

W dniu 24 czerwca 1829 postanowiono założyć spółkę przy nazwą "Karol Scholtz i Współka", w której pakamera wchodzili: Tomasz, Jan i Henryk Łubieńscy, Józef Lubowidzki - wiceprezes Banku Polskiego i Karol Scholtz - radca kupiecki Banku. Miała ona zarezerwować się rozwojem mechanicznego przędzenia lnu na maszynach wynalezionych na mocy Filipa de Girarda. formalny akt spółki spisano 9 sierpnia 1830. W dokumencie tym osada, w której tytuł zbytnio 2 lat zbudować budynki fabryczne oraz budynki mieszkalne dla tkaczy i robotników, nosiła nazwę Żyrardów. Budowę przędzalni mechanicznej i tkalni ręcznej rozpoczęto spośród początku 1830 roku, w tym czasie w zakładzie w Marymoncie ondulacja praca eksperymentalna, która miała istnieć po pewnym czasie zastosowana na szeroką skalę w zakładach żyrardowskich. Prace nad budową fabryki zostały przerwane na pewny siebie termin na mocy szlag powstania listopadowego, kiedy to zakład w Marymoncie został zamieniony na fabrykę broni, oraz sam jeden filip de Girard, kto był dyrektorem technicznym fabryki, brał udział w powstaniu. W 1832 budowa fabryki została wznowiona, oraz praca ruszyła w dniu 24 lipca 1833. Datę tę uznaje się zbytnio datę powstania zakładów żyrardowskich, oraz 9 sierpnia 1830 zbytnio dzienna pora powstania osady Żyrardów.

W 1848 na mocy Żyrardów ruszyła rząd parowa na trasie syreni gród - Wiedeń.

13 marca 1857 zakłady zostają zakupione na mocy Karola Hiellego i Karola Dittricha, którzy zajmują się dalszą ich rozbudową, oraz również rozbudową osady fabrycznej, czynili to również ich następcy m.in. Karol Dittrich (syn). Pobudowane zostają m.in. siedziba robotnicze, pralnia dla robotników, szpital, szkoły, ochronka, resursa oraz świątynia rzymskokatolicki pw. św. Karola Boromeusza i inne.

W dniach 23-28 kwietnia 1883 ma punkt w zakładach żyrardowskich początkowy strajk powszechny, wywołany obniżeniem płac pracownicom zatrudnionym w szpularni. w ciągu strajku doszło aż do starć spośród wojskiem sprowadzonym na mocy gubernatora Warszawskiego. 25 kwietnia po aresztowaniu 10 robotników doszło aż do zamieszek przy aresztu, w ciągu których oddano strzały aż do strajkujących. Zginęły 3 osoby oraz kilka zostało rannych. W dniach następnych aresztowano kolejne osoby oskarżone o organizowanie i udział w strajku, w ogólności 39 osób. W latach następnych miały punkt kolejne strajki, m.in. w październiku 1885, marcu 1887, marcu 1889, maju 1891, listopadzie 1895 i lutym 1905. Dało to spośród czasami miastu, będącemu miejscem ciągłych zatargów i ruchów strajkowych, pseudo "Czerwony".

W dzień poprzedni wybuchu I wojny światowej Żyrardów był wciąż rozwijającym się ośrodkiem przemysłowym, zakłady żyrardowskie wcześniejszy największą fabryką tej branży w Królestwie Polskim i największą fabryką wyrobów lnianych w Europie. spośród początku XX wieku zaczęły powstawać również inne drobne zakłady produkcyjne i usługowe m.in.: garbarnie, browar, gorzelnia, pracownie krawieckie i tak dalej Powstawały liczne szkoły, oraz 7 listopada 1905 proch punkt strajk uczniów czterech żyrardowskich szkół domagających się nauczania w języku polskim.

W 1914 spośród początku działań wojennych Żyrardów umiejscowiony przy wschodniego odcinka frontu przebiegającego na linii Płock-Bzura-Rawka zaczęto trawestować w baza frontowe: napływały ze wschodu jednostki wojskowe, zaczęto wysiedlać w głąb Rosji obywateli niemieckich, rozlokowano szpitale wojskowe. brak dostaw potrzebnych surowców zmusił właścicieli aż do zamknięcia fabryk, spośród których spośród początku 1915 roku zaczęto wywozić towary i maszyny w głąb Rosji. Po przerwaniu w lipcu 1915 frontu na mocy wojska austriacko-niemieckie wycofujący się Rosjanie wysadzili w powietrze ważniejsze oddziały fabryki.

Brak zatrudnienia oraz trwająca spięcie weteran powodowały iż sioło fabryczna zaczęła długo pustoszeć. Wybuchały epidemie chorób zakaźnych: tyfus, cholera, szkarlatyna, czerwonka bakteryjna i tak dalej i po zajęciu Żyrardowa republika Federalna Niemiec zlikwidowali wypłacane dotychczas robotnikom na mocy szefostwo fabryki zapomogi, co zmusiło niektórych aż do opuszczenia osady i wyjazdu w poszukiwaniu pracy.

W roku 1916 na mocy zarządzeń okupacyjnych władz niemieckich Żyrardów otrzymał prawa miejskie. zasięg świeżo utworzonego miasta obejmował: osadę fabryczną Żyrardów, dwór Ruda Guzowska, tereny użytkowane na mocy szefostwo Kolei oraz wsie Ruda Guzowska, Podlas i stosunek Teklinowa.

Na początku okresu międzywojennego zakłady żyrardowskie przeszły przy szefostwo państwa, zostały odbudowane i po raz sukcesywny uruchomione. Żyrardów znów zaczął się rozkręcać i aż do 1931 liczba mieszkańców osiągnęła stan sprzed I wojny światowej. tymczasem po przejęciu w listopadzie 1923 zakładów na mocy konsorcjum francuskie wytwórnia zaczęła podupadać, zaczęło się zwiększać bezrobocie pogłębione i na mocy szeroki destabilizacja (od 1929). jako iż przeprowadzone kontrole wykazały liczne nadużycia, zagadnienie trafiła aż do sądu (tzw. afera żyrardowska) i w 1936 wytwórnia została przekazana przy szefostwo Państwowego Banku Rolnego.

12 września 1939 aż do Żyrardowa wkroczyły wojska niemieckie. W 1939 w Żyrardowie mieścił się obóz tymczasowy dla jeńców polskich. W dniach 1-9 lutego 1941 miało punkt wysiedlenie Żydów spośród Żyrardowa aż do getta w Warszawie. W okresie okupacji na terenie Żyrardowa działały organizacje podziemne ZWZ-AK i GL-AL przeprowadzające multum akcji zbrojnych i dywersyjnych, co spotykało się spośród akcjami odwetowymi ze okolica niemieckiej. Akcje takie miały punkt m.in. w sierpniu 1943 jak po aresztowaniu 360 robotników stosunek spośród nich została zabita w Międzyborowie przy Żyrardowem, to znaczy w październiku 1943, jak przy murami zakładów republika Federalna Niemiec rozstrzelali 24 osoby. od 1940 w mieście prowadzone wcześniejszy komplety tajnego nauczania na poziomie gimnazjalnym i licealnym, maturę wojenną zdało 40 osób. Żyrardów został wyzwolony 16 stycznia 1945.